|
|
Strategia rozwoju Gminy Lisewo
Cele strategiczne i cele operacyjne
Cele strategiczne wyznaczają podstawowe kierunki rozwoju gminy. Powinny być traktowane w kategoriach celów - procesów rozwojowych, służących coraz lepszemu zaspokajaniu potrzeb mieszkańców i gospodarki. Przyczyniać się do wzrostu konkurencyjności i rangi gminy w województwie kujawsko - pomorskim. Opisują one sposób funkcjonowania gminy w założonym horyzoncie czasu.
W strategii rozwoju Gminy Lisewo zostały wyodrębnione cztery cele strategiczne. Skonkretyzowane są one, poprzez cele operacyjne (szczegółowe), które opierają się na realizacji określonych działań.
1. Poprawa warunków życia ludności wiejskiej i stanu bezpieczeństwa publicznego, rozwój rolnictwa ekologicznego, wzrost dochodów ludności wiejskiej, rozwój mieszkalnictwa i usług wyższego rzędu.
Cel ten realizowany będzie poprzez poprawę warunków życia mieszkańców Gminy Lisewo, realizację nowych budynków komunalnych i modernizację istniejącej infrastruktury, a także poprawę funkcjonowania opieki zdrowotnej. Na wprowadzenie w życie powyższego celu strategicznego ma wpływ wzbogacenie oferty kulturalnej i rekreacyjno sportowej, postępujący rozwój rolnictwa ekologicznego, w tym agroturystyki. Do celów operacyjnych zaliczyć można również rozwój i poprawę funkcjonowania placówek oświatowych oraz wspieranie rozwoju szkolnictwa średniego. Integralną częścią celu głównego jest również budownictwa mieszkaniowe.
2. Tworzenie sprzyjających warunków dla przedsiębiorczości, dla rozwoju agrobiznesu, agroturystyki, nowoczesnej i zdywersyfikowanej gospodarki.
Wypełnienie wyżej wymienionego celu jest możliwe poprzez tworzenie warunków wzrostu aktywności gospodarczej oraz wspieranie rozwoju otoczenia biznesu. Promocja gminy oraz wspomaganie funkcji targowych Lisewa idzie w parze z poprawą koniunktury w agrobiznesie. Przedsiębiorczość lokalna opiera się na aktywnej gospodarce finansowej gminy.
3. Ochrona walorów i zasobów oraz kształtowanie środowiska kulturowego i przyrodniczego.
Realizacja celu głównego to aktywna ochrona: dziedzictwa kulturowego gminy, obiektów posiadających walory przyrodnicze, wód, gruntu oraz powietrza. Stosowanie profilaktyki poprzez tworzenie systemu powiązań przyrodniczych przy wykorzystaniu wartościowych elementów przyrodniczych.
4. Racjonalne kształtowanie przestrzeni oraz dbałość o walory architektoniczne, ruralistyczne i krajobrazowe.
Sprawne funkcjonowanie i racjonalne kształtowanie struktury funkcjonalno - przestrzennej poprzez tworzenie podstaw prawnych, a także prowadzenie racjonalnej gospodarki nieruchomościami zgodnie z polityką rozwojową gminy. Elementy przestrzennej identyfikacji miejsca i tożsamości gminy są również powiązane z celem głównym.
Podsumowując, po dokonanej analizie można przyjąć, że wypełnianie celów strategicznych jest procesem długofalowym. Dążącym do stałego wzrostu jakości życia mieszkańców oraz atrakcyjności lokalizacyjnej dla potencjalnych inwestorów. Procesy te, zapoczątkowane decyzją gminnych władz, w dalszym okresie czasu są poddawane działaniu czynników zewnętrznych, które determinują sposoby realizacji zaplanowanych celów.
W myśl tworzenia sprzyjających warunków rozwoju, władze lokalne powinny dążyć do tego, aby Lisewo stawało się w coraz większym stopniu gminą wielofunkcyjną, przedsiębiorczą, nowoczesną i zamożną, przy jednoczesnym zachowaniu walorów i zasobów środowiska naturalnego i dziedzictwa kulturowego.
Założenia do strategii rozwoju
Analizując wymienione cele, zauważamy, iż priorytetem władz samorządowych jest wielofunkcyjny rozwój gminy Lisewo, realizowany poprzez agrobiznes, rolnictwo ekologiczne oraz turystykę i rekreację.
Dla wprowadzenia w życie strategii rozwoju konieczne jest przyjęcie podstawowych założeń. Jedną z najważniejszych kwestii jest podjęcie decyzji o charakterze kapitału finansującego zmiany w lokalnej społeczności. Możemy dążyć do przyciągnięcia kapitału zewnętrznego lub skupić się na pozyskiwaniu środków pieniężnych od miejscowych podmiotów gospodarczych. Autorzy omawianego dokumentu podjęli decyzję o zaangażowaniu kapitału zewnętrznego. Pociąga to za sobą konieczność przygotowania oferty inwestycyjnej oraz prowadzenia szeroko zakrojonej kampanii promocyjnej, co wiąże się z dużymi nakładami kosztów. Główną formą aktywności gospodarczej, która ma być wspierana jest agrobiznes, zakładanie gospodarstw agroturystycznych, produkcja żywności ekologicznej oraz przetwórstwo płodów rolnych. Władze mają zamiar wspomagać działalność tą, poprzez zmniejszanie obciążeń podatkowych oraz preferencyjne pożyczki na modernizację gospodarstw. Kolejną formą przedsiębiorczości, wyróżnionej w strategii, jest sektor usług. Zaliczamy do niego drobne firmy rodzinne zakładane przez mieszkańców i rodzinne zakłady rzemieślnicze. Realizacja tych założeń wpływa także na rozwój handlu, co może skutkować pozyskaniem zewnętrznych rynków zbytu, stałych odbiorców i dostawców oraz interesujących kontaktów biznesowych. W dłuższej perspektywie może to zaowocować zaistnieniem gminy na tle innych społeczności. W najbliższej przyszłości istnieje potrzeba wspierania inwestycji infrastrukturalnych na rzecz ochrony środowiska, aby zachować walory przyrodnicze regionu. Biorąc pod uwagę wysokie koszty wdrażania planuje się bezpłatne udostępnianie gotowych rozwiązań technicznych oraz ich dofinansowanie. Z racji ścisłych powiązań wewnątrz regionu zakłada się rozwój współpracy z sąsiadującymi gminami, powiatem oraz władzami województwa. Wymianę doświadczeń, podejmowanie wspólnych inicjatyw edukacyjnych w celu poszerzenia zasobu wiedzy mieszkańców regionu. W oparciu o istniejące przepisy w zakresie zagospodarowania przestrzennego gmina prowadzi swoją działalność na podstawie polityki przestrzennej. Została ona sformułowana w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy" oraz na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ramy czasowe strategii obejmują lata 2000 - 2010. Po zakończeniu tego okresu mają być widoczne pozytywne zmiany, zauważalna poprawa jakości życia mieszkańców, atrakcyjności gminy na tle województwa, rozwój drobnej przedsiębiorczości. Według hierarchii potrzeb Maslova, zaspokojenie podstawowych potrzeb, takich jak głód, bezpieczeństwo, praca i godziwa płaca spowoduje wzrost aktywności społecznej mieszkańców. Rozwój regionu spowoduje pozytywną identyfikację z miejscem zamieszkania, chęć związania swojej przyszłości z "małą ojczyzną".
Typy strategii rozwoju gminy
Autorzy analizowanego opracowania wyróżniają trzy typy strategii. Są to:
- strategia rozwoju rolnictwa ekologicznego,
- strategia rozwoju turystyki i rekreacji,
- strategia rozwoju agrobiznesu.
Pierwszy typ strategii zakłada tworzenie i rozwój rolnictwa ekologicznego W tej formie gospodarowania nie stosuje się zabiegów chemicznych, co wymaga od rolnika dużych nakładów pracy ręcznej, pochłaniającej duże ilości czasu. Występuje niska konkurencyjność produktów ekologicznych w porównaniu z wyprodukowanymi w sposób konwencjonalny. Zdrowa żywność zyskuje jednakże coraz większą popularność ze względu na swoje walory smakowe i zdrowotne, szczególnie w miastach. Aby podnieść konkurencyjność tych produktów należy spełnić następujące warunki: podnieść kwalifikacje zawodowe rolników, obniżyć koszty produkcji oraz rozwinąć bazę magazynową w celu zapewnienia ciągłości dostaw dla odbiorców. Pozyskanie certyfikatów gwarantujących standardy produkcji ekologicznej, pozwala na dystrybucję towarów na rynkach europejskich.
W gminie Lisewo, w której dotychczas nie powstało żadne gospodarstwo ekologiczne, ustalono, że istnieją przesłanki do ich tworzenia. Związane jest to z istnieniem dwóch potencjalnych rynków zbytu na wytworzone żywnościowe produkty ekologiczne. Gmina położona jest w pobliżu miast, Torunia i Grudziądza. Lisewo posiada budynki, które bez dużych nakładów na modernizację, mogą posłużyć jako baza magazynowa.
Drugi typ strategii zakłada rozwój turystyki i rekreacji. Można wymienić wiele zalet predestynujących gminę do wdrożenia danej strategii w życie. Atrakcyjne położenie w Dolinie Dolnej Wisły, duże zróżnicowanie walorów krajobrazowych, występowanie zabytków przyrody i kultury, mała degradacja środowiska naturalnego i rozwinięta sieć dróg asfaltowych. Aby wdrożyć strategię należy zwrócić szczególną uwagę na szeroką i wieloaspektową promocję gminy. Wskazane jest niwelowanie obaw mieszkańców przed podejmowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej.
Trzeci typ strategii jest bardzo złożony i obejmuje dwie poprzednie opcje rozwoju. Głównym kierunkiem produkcji pozostaje w nim rolnictwo konwencjonalne. Z tego powodu realizacja jego jest najbardziej prawdopodobna, gdyż umożliwia elastyczność wyboru profilu produkcji
i stopniowe dostosowywanie jej do wymogów rynku zbytu. Wiąże się z mniejszym ryzykiem obniżenia rentowności przy zmianie koniunktury na rynku. Strategia ta zapewnia poczucie silniejszej stabilizacji, możliwości rozwoju gospodarstw i podniesienia jakości życia ludności wiejskiej. Atutem gminy jest dobra jakość gleb i wysoki stopień zmeliorowania gruntów oraz wysoka kultura pracy, która zapewnia wysoką efektywność produkcji.
Rolnictwo na obszarze gminy Lisewo jest dzisiaj w nie najlepszej kondycji finansowej. Mimo, że średnia wielkość gospodarstw nadal wzrasta, to rolnicy borykają się z coraz większymi trudnościami. Wolny rynek produktami rolnymi tworzy pewną tendencję - zostają tylko najsilniejsi. W tym, sensie można przyjąć, iż poziom konkurencyjności gospodarstw wzrasta. Wymienieni powyżej rolnicy, to przykłady udanego dostosowania się do wymogów konkurencyjnego rynku płodów rolnych. Gospodarstwa te będą coraz bardziej powiększały swój areał i zwiększą stopień mechanizacji. Dodatkowym elementem wymuszającym restrukturyzację jest Unia Europejska. Nowe przepisy prawa dotyczące produkcji rolnej są bardzo rygorystyczne i wymagają nakładów finansowych. Wśród podmiotów rolnych objętych tą polityką znajdują się zakład mięsny oraz mleczarnia. Zjednoczona Europa to, szansa na rozwój zapomnianej spółdzielczości rolniczej. Grupy producentów powstałe w wielu rejonach kraju powinny mieć szanse rozwoju na terenie gminy. Są wielkim wyzwaniem, ale także tworzą możliwości wypracowania dogodnej pozycji konkurencyjnej spółdzielcom. Wywierają wpływ na otoczenie, kontrahentów i władze. Mają ogromny wpływ na opłacalność produkcji.
Opracowanie na podstawie strategii rozwoju gminy Lisewo:
Bartłomiej i Jakub Kochowicz |
|
